Zuivelbeleid

‘Inkomen, daar draait ’t om!’, de slogan van de Nederlandse Melkveehouders Vakbond (NMV) moet de basis zijn van het zuivelbeleid. De NMV vindt dat melkveehouders als voedselproducenten een goed gezinsinkomen uit hun bedrijf moeten kunnen halen. Werkbare regelgeving en een zuivelbeleid waar melkveehouders invloed op en zeggenschap over hebben, zijn daarbij essentieel.

De NMV is één van initiatiefnemers en oprichters van de European Milk Board  (EMB). De EMB is opgericht om ook op Europees niveau te belangen van de melkveehouderij te kunnen behartigen.

Visie op zuivelbeleid

Het doel van het zuivelbeleid moet zijn om een economisch, sociaal en maatschappelijk duurzame melkveehouderij in Europa mogelijk te maken. De belangrijkste voorwaarden hiervoor zijn een kostendekkende melkprijs en een stabiel markt. Het inkomen van de melkveehouder moet uit de markt komen; melkveehouders willen niet afhankelijk zijn van subsidies.

Gevolgen van afschaffing melkquotering

In het verleden hebben de NMV en de EMB zich op Europees niveau ingezet voor het behoud, de verbetering en flexibilisering van de melkquotering. Al in 2007 heeft de NMV samen met haar leden nagedacht over de toekomst van de melkveehouderij. De uitkomsten van een enquête onder de leden vormde de basis voor de notitie ‘NMV-Visie Toekomstig Zuivelbeleid’. Op dat moment had de politiek in Brussel als besloten dat de melkquotering zou worden afgeschaft. Hans Geurts heeft diepgaand onderzoek uitgevoerd naar de gevolgen van deze beslissing en een rapport opgesteld: ‘Afschaffing van de melkquotering, een historische vergissing’.

De NMV ziet een regulerend systeem dat het aanbod afstemt op de vraag als enige oplossing om te komen tot kostendekkende prijzen. In een later stadium is in samenwerking met de EMB een gedegen plan ontwikkeld waarbij de melkprijs zich binnen een bandbreedte kan bewegen. Deze bandbreedte loopt van de minimale melkprijs op kostprijsniveau tot de bovengrens, zodat vraaguitval uitblijft. Met een sterke lobby bij de Europese politici en beleidsmakers heeft de EMB geprobeerd dit plan geïmplementeerd te krijgen.

Helaas is dit niet gelukt en op 1 april 2015 is de melkquotering afgeschaft. En alle door EMB en NMV voorspelde nadelige gevolgen zijn werkelijkheid geworden. Meer, meer en nog meer melk. Aanbod en vraag zijn volledig uit balans geraakt en de melkprijs is in alle Europese landen volledig weggezakt. De melkveesector is in een diepe crisis terecht gekomen zonder dat de politiek noch de sector een instrument in handen heeft om hier weer uit te komen.

Crisisinstrument: MVP

Wederom heeft de EMB een instrument ontwikkeld om op deze crisis in te kunnen spelen: het Markt Verantwoordelijkheid Programma (MVP). Het MVP is geen vast beleidsinstrument, daarvoor moet een flexibele quotering voor worden ontwikkeld. Het MVP is juist wel een crisisinstrument.

Door een goede observatie van de marktontwikkelingen is het mogelijk een dreigende crisis tijdig te herkennen. Het MVP gaat uit van een marktindex (=100) en voorziet in een driestappenplan om op deze dreiging te reageren:

  1. Vroegtijdige waarschuwing (index daalt met 7,5%)
    • Particuliere opslag wordt geopend
    • Start motivatieprogramma’s voor extra consumptie
  2. Crisis wordt officieel erkend en aangekondigd (index daalt met 15%)
    • Kernpunten van het MVP worden opgestart
    • Verlagen van productie (min 5%) wordt opgelegd, met een bonus voor het verlagen van de productie
    • Markt verantwoordelijkheid heffing per kilo per individuele melkveehouderij
  3. Verplichte reductiefase (index daalt met 25%)
    • Algemeen toepasbare reductie van melkproductie met 2-3% voor een bepaalde periode

Aan het eind van de crisis kunnen deze maatregelen weer worden opgeheven.

(Nederlandse samenvatting van het Markt Verantwoordelijkheid Programma)

Archief

Veel boeren en boerinnen stoorden zich aan de motie Thieme waarin stond dat er een plan van aanpak moet komen om het kalf langer bij de koe te laten blijven. Op initiatief van een aantal facebook boerinnen is het idee ontstaan om een petitie aan...